uzellik

üzerlik.
nazardan koruduğuna inanılan bitki.
çatır çatır çatlıya,
patır patır patlıya,
bize nazar edenlering iki gözü,
aha bu üzellik kimi,
patır patır patlıyaa..
(bkz: üzellik atmak)
nazara bozara
nazar edenlerin gözleri çıha
elem tere fiiiş
kem gözlere şiiş
bize nazar edenlerin gözlerine
gızgın gızgın şiiş
bir kaç çeşit bitkinin karıştırılıp yakılması ve çıkan dumanın nazar değidiğine inanılan kişiye tutulmasıve koklatılması olayı.
üzerlik, ya da antep'te söylendiği gibi üzellik, sadece antep'e özgü bir sözcük değildir. çorum'da, samsun'da da üzellik denilir. bu sözcük tümüyle orta anadolu kökenli olup hititlerce de üzerlik olarak söylenmekteymiş.
düğünlerde gelinnen damada nazar değmesin bize nazar edenlering iki gözü, aha bu üzellik kimi, patır patır patlıyaa deyerek deye misafirlerin arasında dolaştırılır. bu arada garsonlar hamislik alırlar
nenem rahmetlinin bize nazar değmesin diye tandırın içindeki mangala üzellik atması aklıma geldi.
-azara buzara kem gözler bozara derdi
üzerlik otu:
(syrische / steppenraute / hermale / harmel / harmal / peganum harmala / nazarotu / peganum / african rue)
mayıs-ağustos ayları arasında yeşilimsi-beyaz renkli çiçekler açan, 30-50 cm boyunda, çok yıllık otsu bir step bitkisi. daha çok kumluk ve taşlık yerlerde, mezarlıklarda görülür. gövdeleri yatık ve otsudur. yapraklar çok parçalıdır. çiçekler uzun saplı ve tek tek bulunur. meyveleri çok tohumlu, toparlak şekilde bir kapsüldür. tohumları kırmızımsı kahverengidir.
türkiye’de yetiştiği yerler: orta anadolu.
kullanıldığı yerler: çoğunlukla tohumları kullanılır. tohumlarında hamin, harmalin, peganin gibi alkaloitler vardır. kurt düşürücü ve narkotiktir. halk arasında egzama, basura karşı ve tütsü olarak kullanılır.
baş ağrılarına üzerlik otu;
çok çeşitli sebeplerden dolayı ortaya çıkan baş ağrıları, bu nedenlere etkili olan şifalı bitkilerle tedavi edilebiliyor. ancak, ısrarlı ağrılarda mutlaka doktora görünmelisiniz.

halk arasında nazar otu olarak da bilinen üzerlik otunun kök ve tohumlarından faydalanılıyor. harmalin, harmin, harbamol ve peganin içeriyor. bağırsak parazitlerini düşürücü, terletici ve adet söktürücü etkisi bulunuyor. sinir sistemini rahatlatıcı olarak da kullanılabiliyor. bu ottan elde edilen öz, ateş düşürücü özellik taşıyor. bel ve baş ağrılarını dindiriyor, gözleri kuvvetlendiriyor, kalp çarpıntısını önlüyor, sinirleri teskin ederek, histeriye iyi geliyor. nefes yolları hastalıklarına karşı da etkili olan üzerlik otu çayı, kan pıhtılaşması, damar tıkanması durumlarda da etkili oluyor. ayrıca bayılma, sersemleme, yorgunluk ve halsizlik ile adale zafiyetine iyi geliyor.

bilgilenmek adına alıntı yapılmıştır.