fıstık gırmak

şimdilerde bu işin nasıl yürürtüldüğü hakkında fazla bir firim yok ama benim çocukluğumda antebin fakir semtlerinde fıstık depoları olurdu. bu depolar çuvallarla fıstıkları kadınlara verir, onlar da ücret mukabili bu fıstıkları çıtlatırlardı. bu aslında zor bir iştir. fıstık kurudur ve çok dengeli vurulması gerekir. fazlası fıstığı kırar iç haline getirir, azı da çıtlatmaya yetmez. bu sebepten yavaş ve dengeli olmalıdır. yolda pek dikkatli yürüyen, çıt kırıldımlara "yeriyken fısdık gırıy" tanımı gelişmişdir. lüzumsuz yere çok yavaş ve dikkatli iş yapanlara da "fısdık gırmaa" denir. (bkz: gıllamak)
hala devam ediy mi bilmeym ama fistik kiran evlerin onunden geciyken evden cit cit fistik kirma sesleri geliydi. kapi onunde kiranlarda olurdu. hem gom$uyla cor edilir hem fistik kirilirdi. o cit cit fistik kirma sesleri ayri bir melodi olu$tururdu sohak icinde.
çamlığın orda oturan gözleri görmeyen bir halam var, güççükken onlara her gittiğimde "çıt çıt" sesleri duyardım. o mahallede fıstık gırıylardı. halamgil de ailecek bu işten geçim sağlıyorlardı. ınce bir iş, eziyetli bir iş ama halam ve çocukları oturur sürekli fıstık gırarlardı. hep hayret ederdim; "çocuklar falan tamam da halam nasıl beşarlıy bu işi?" diye. oturur izlerdim, arada yemek için hamleler yapardım da el malıdır, günah olur diye korkuturlardı. elleşmeden izlerdik eyle.
2-3 yıl oldu, fıstık gırma işini tergediler ya da fıstıkçılar başka bir yöntem buldular ellaam. artık göremiym çünkü.
ne zaman çıtlak fıstık yiyecek olsam o görüntü aklıma gelir... aha bu başlık da baa hatırlattı gene, hem halamı hem de çifte kavrulmuş antep fıstığını... hele ben bi bazara gediym ağam!..
defalarca duyduğum ama bir türlü tanık olamadığım meslek grubu
güccööken dedemğilde, bizim evde çook fısdık kırdık. penseye benzer ,özel bi fısdık kıracaa aleti vardı. fısdık kıracaaynan, kekiçnen kırardık. et kütöönün üsdüne bi köme fıdık gonur, üç dört gişi ellerinde kekiçnen, fısdık kıracaaynan kütöön etrafına halhalanır, seromoni başlardı. çıt çıt, çıt çıtda çıt çıt.... nenem kulaa çinliyesice bunnara gaani gelmez, bi avıçda aazına fısdıı doldurur, dişleriynen kırardı. fısdık gırdırannar, fısdıı çekiynen teslim eder, çekiynen teslim alıllardı. fısdıın ölçü birimi, kilo deel çekiydi.

-kele hattuç böön kaç çeki fısdık gırdıız?
-ne biliym, beş çeki oldu haralda.

antep avradının fıstık gırarak para gazanıldıı bilinir.