gayri muslimlerden kalan ev ve yapitlar

bildeeniz kimi böönkü eblahan gayrimüslimlerden kalma...
böyük konaklar,geniş hayatlı evler vs vs yaşam standartlarının zamanında ne kadar iyi olduğunu bizlere gösteriyor...
bu yapıtlar devlet dairesi olarak kullanılmış cumhuriyetin ilk yıllarında...
ve sonrasında altın umuduyla delik deşik edilmiş...
günümüzde ise kafe ya da tarihi mekan olarak kullanılmakta...
birçoğu yıkılıp gitse de,bir kaçı da harabe şekilde restore edilmeyi beklemektedir...

bir programda sabetayist kökenli olduğunu itiraf eden cemil ipekçi yahudilerin evlerindeki gizli sembollerden bahsetmişti...bu semboller inançlarına göre şekillenmiş semboller imiş...israil kurulana dek dünyanın çeşitli yerlerinde dağınık halde yaşayan yahudilerin bir kısmı da dönme olarak yaşamışlar...yani müslüman görünümlü yahudi...bir başka ülkeden gelen bir yahudinin o civardaki yahudileri (dönme) kolayca tanıması için bu yapılardaki sembol yöntemi geliştirilmiş...

her neyse...
geçenlerde sonradan kafeye dönüştürülen bu tarihi mekanlardan birine gittim...otururken birden aklıma geldi ve çıkışta kafenin giriş kapısının üzerine dikkat kesildim...baktım ilginç bir sembol...bolca tarihi mekan-kafe bulunan sokakta yukarı doğru ilerlemeye başlayıp bütün kapıları incelemeye koyuldum...hepsinde olmasa da bir çoğunda bu garip semboller olduğunu gözlemledim...

ha burdan nereye varıcam ya da varmam gerek bilmiyorum ama bu tür şeyler bana hep çekici ve fantastik gelmiştir...bir gün yolunuz düşerse incelemenizi,görmenizi isterim...belki zannettiğimden farklı bir amacı vardır o sembollerin orası da ayrı bir mevzu...

ilerde bir gün bilahare bu işin üzerine eğilip araştırma-inceleme yapacağım...
eskiden bu evlerin her odası için,nacarların 2 ay,daş ustalarınında 6 ay çalıştığı düşünülecek olursa vay anasını,ayrıca heriflerde ne para varmış
şimdilerde bir dairenin odası için 2 ay marangoz çalıştırmaya kalksan sırf işçilik nekadar eder düşünmek gerek
yine ayrıetten bu evlerin genelinde yapılış tarihi taşların üzerine işlenmişdir
tarihi eser olacaklarını taa ozamandan biliylermiş demekki,yada o yıllarda moda buymuş
edit: tam emin delim amma o semboller orey yapan ustaların möhürü gibi bişey olabilir
eyüboğlunda eski sinema sohakta da eyle bir ev var. rahmatlık annanemgilin garşı gonşularıymış eskiden yahudiler.hatta annemin suzi diye bir arhadaşı varmış.

evde hamam kimi banyo vardı gocaman .mutfak,odalar oldukça genişti.hele bir hayadı vardı. aman allah töbe.heç abartmıym ohul bahçesi kimi geniş.içi ağaç dolu.yerler mozaikdi galiba.ne zaman ohulda yaprak baskısı,ağaç yaprağı gerek olsa o bahçeye gederdik.gapısı garac gapısından acık güççüktü.gapısının iki yanındaki taşlar antik kentlerdeki kimi yapılıkdı.gapısına kabartmalar vardı ama sembol müydü hatırlameym.* * * *
alın bi enteresannık daa: usda madem yahudi semmollerinden bahsediyk acı bi zahmet bi gün şıh camısına gedin. gılbenin az sağına yuharı bahın. siz de göreceksiniz ki camide enteresan bir şekilde siyon yıldızı kabartması var...
benim zannımca o dönemdeki halk bu işaretlerin ne anlama geldiğini bilmiyordu ve bu civardaki bir sabetay taş usdası da camıyı yaparken bunu oraya motif olarak işlemişti. tabii ki bu sadece benim tahminim. herşey olabilir...

*

edit: harim, ortada sekizgen taş ayağa oturan ve yelpaze şeklinde açılan tonozlarla, askı kemerlere bağlanan bir örtü sistemine sahiptir. bu tür örtü sistemi şeyh fethullah camiinden başka şimdiye kadar hiç bir camide görülmemiştir.
bu caminin diğer camilerden farklı olan özellikleri şunlardır:
1- cami olarak inşa edilmiştir.
2- ılk yapıldığı gibi kalmış olup, genişletilmemiştir.
3- diğer camilerde osmanlı ve arap mimarisi özellikleri varken, bu camide selçuklu mimarisi özelliği vardır.
4- banisi kutsal sayılmakta, kendine özgü mimarisi bulunmaktadır.
5- antep savunmasında şehit olan karayılan (molla mehmet) ?ın mezarı burada bulunmaktadır.
6- bu caminin eşi benzeri dünyada bir daha yapılmamıştır.
kaynak: http://www.gaziantepkultur.gov.tr/genel/belgegoster.aspx?f6e10f8892433cffb78a052406d03a326264e7754a02ec04
yukardakilerini yazarken bundan anneme bahsettim.
bakın bana yeminli olarak hangi olayı annattı:
(annemin ağzından, dedem gara öggeş'in başından geçen bir olay)

"rahmatlıg babam zamanında istanbul'a iş için getmişti. biz o zamanlar küçüktük daha. babam gittiğinde kaldığı otelde tanıştığı birini annatır. bi gün babam oturuyken yaşlı bi yahudi gelir. babama şivesinin antep yöresini anımsattığını, antepli olup olmadığını sorar. babam da o zaman anteplinin yerlisi olduğunu söyler. bunun üzerine adam esenbek(ihsanbey) camisini bilip bilmediğini sorar. babam da bilirim der. bunun üzerine adam: benim babam orada 40 yıl gadar imamlık yaptı der."

biz e ne var bunda yahudinin babası imam olamaz mı diyebiliriz. ancak burada şunu unutmamak gerekir; bi insan israiloğlu olmadan yahudi olamaz. ve o insan yahudilikten başka bir din seçerse o ve soyunda ondan sonra gelen kimse bir daha yahudi olamaz...
doğu karadenizde de bu tür evler varmış.. hatta pek çoğunun altının bizim mescid tarzı ibadethane olduu tespit edilmiş..

devam edek.. sekiz köşeli yıldız aslında süleyman peygamberin mührüdür.. yani bizim için de kutsaldır.. çünkü bizim için her peygamberve öğretisi kutsaldır.. hatta barbarosun sancağında da bu mühür görülür.. ve fahat zemannan bu yıldıza israiloğulları sahip çıktı diye müslümanlar kullanmayı tergemişlerdir..

dönme konusuna gelinçe.. yahudiler tarih boyunça o gadder gırılmışlardır ki, başka çara bulamamışlardır.. onlara her dayım gucak açan da osmanlı olmuştur. çünkü osmanlı mevlana felsefesindedir ve insan olduk kelli ne olursan ol gel, bize baha baha bizden olursun diye hareket etmiştir.. kuranda da bir kere evlerinden çıkartılarak öldürüldükleri, eğer sözlerinde durmazlar ise bunun tekrarlayacağı yazar.. şindi.. bi gün, cebrail as peygamberimizle dost meclisinde otururken karşıdan bi adam gelir.. cebrail as der ki efendimize "şu karşıdan gelen adamı görüyormusun?" evet diye yanıtlar efendimiz.. "nasıl biri sence?" diye sorar. peygamberimiz "münafık gibi" der.. cebrail as der ki"sen o gelenleri iki kaşının ortasından bilirsin münafık olduklarını, ama sakın bunu kendisine söyleme, kimseye söyleme, ama bil" yani.. ez cümle.. peygambere bile münafığın kim olduunu ifşa etme denmişken, kimin cidden islama döndüünü kimin dönmediini bilmek, bilsek bilem ifşa etmek bize düşmey.. biz anca insan kimi davranıp davranmadıklarına bakarık.. osmanlı da beyle edik.. hatta onları gendi dinlerine göre deerlendirik.. bu yüzden onca sene hükmedik..

su da var, osmanlının parçalanmasında şoo annadılan imam kimi casusların katkısı bööktür yannız.. yemen ah yemen diye bi kitap var, okumanızı tavsiye ederim.. yazarını hatırlameym şindi..

bunlara benzemez ne hikayeler, ne olaylar, neçe bilinen şeyler var.. dediniz kimi ilginç geliy.. osmanlı zemanında gapı gonşusu olduun insanlarnan nasıl yaşandıı tifafına gidiy insanın.. neen? çünkü öyle acılar çekik ki bu millet, hala da çekiy, o yüzden lormal gelmiy artı beyle şeyler.. yaallah bismillah deyip gendimize, imanımıza güvensek, allaaa güvensek gene eski günnerdeki kimi yaşarmıyık ola? yoosam ambelbeter mi oluruk? dünyada herkeşler dünyalık derdine düştüüçun esgisi gibi zor olur artı.. nemize gerekse bu dünnalıklar.. sanki geden yanında götürüy.. 2,5 metre bezlen gidicin deyler, onu bilem götüremiyn, galiy torpaan içinde..

ben bey mahallesinde yukarıda bahsi geçen evlerden birinde büyüdüm. ve benim bildiğim ermeni evleri diye geçer ayrıca bunu belgelerde yatsıyamaz. antep tarihinide incelemiş olursak eğer ermeniler gerek yaşam tarzıyla gerekse ticaret erbablığıyla geniş yer edinmişlerdir antepde. bu evler yüksek kalın bahçe duvarlarıyla dış ortamdan korunur. genelde dehlis denilen giriş korudorlarıyla hayata açılan kapılar iki tanedir biri kadınlar için diğeri erkekler. en az 6 yada 7 odalıdır ayrıca bahçesinde süs havuzları, kuyusu, mağarası, tavan arası olan geniş havadar, 50 cm eninde taş buloğlardan oluşan yapılardır. kışın sıcak yazınsa serin olurlar. odaların içi ahşap kaplı çeşitli amaçla kullanılan gömme dolaplarla doludur. tavanlar renkli işlemelerle bezelidir. tabanlar ve ahşap olmayan duvarlar ise kilis sıvası diye bilinen bi çeşit malzemeyle kaplıdır. odalar birbirine geçişlidir. banyo yapmak için bazı odalarda eşikler vardır. hatta bazı evlerde tee o zamanda hamamlar mevcuttur.hayatlarında adı gibi hayat bulabileceğiniz asmalar, çam ağaçları, meyva ağaçları ve çiçek yetiştirebileceğiniz ekinliklerle doludur. bu evlerde yaşamak gerçek bir yaşam tarzıdır. ayrıca bu tür evler zamanında birbirine yeraltı dehlizleriyle bağlı olup antep harbi zamanında kapatıldığı rivayet olmakla birlikte gerçekliği göz ardı edilemez bir durumdur.
entrylere ek:
yahudilik anne soyundan gelir. babasi imam olan adamin, annesinin yahudi olmasi lazim. o bakimdan, yahudi kadindan dogma olmadikca, musevilige giremezsiniz.
bu yuzden, gayrimuslim adamla evlenmek, islama dondurmek mumkundur, gayrimuslim kadinla evlenilmez diye hatirliyorum.
kutsal gunleri cumartesidir, o gun ates yakmazlar. o zamanlar cumalari okul tatili vardi cumartesi olmustur o anlatilan olay.
su da yalan yanlis kulaktan dolma bilgi: yolda etraflarina bir daire cizilirse, bir kenarini biri silmeden cikamazlarmis?! kirmizi gozlu oldugundan tavsandan hoslanmaz, yemek bir yana gormek bile istemezlermis?!?